Czy zawodnik może odmówić udziału w meczu lub treningu?
Prawo sportowe coraz częściej dotyka tematów, które jeszcze kilka lat temu pozostawały w cieniu sportowych emocji. Jednym z nich jest pytanie: czy zawodnik może odmówić udziału w treningu lub meczu – i co wtedy dzieje się od strony prawnej?
Sport to ryzyko, ale nie bez granic
Sport to emocje, wysiłek i ryzyko. Ale nie oznacza to, że zawodnik, podpisując kontrakt, staje się „odporny na prawo”. Zawodnik ma nie tylko obowiązki wobec klubu, lecz także prawa, w tym prawo do zdrowia, bezpieczeństwa i poszanowania swoich granic fizycznych.
Jak zauważył Sąd Najwyższy, klub sportowy lub inna osoba prawna mogą ponosić odpowiedzialność deliktową, jeśli powierzają prowadzenie treningu osobie nieposiadającej wymaganych kwalifikacji lub nie reagują na zgłaszane przez zawodnika dolegliwości (wyrok z dnia 03.06.2011 r., III CSK 314/10).
Obowiązki trenera wobec zawodnika
Na trenerze spoczywa szczególny obowiązek dbałości o bezpieczeństwo i stan zdrowia zawodników. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził wprost, że jeśli zawodnik zgłasza niemożność uczestnictwa w treningu z uwagi na stan zdrowia, a trener nie ma możliwości zasięgnięcia opinii lekarza lub jej zasięgnięcia zaniecha, to ma obowiązek zwolnić zawodnika z treningu.
„Odmowa zwolnienia zawodnika stanowi o winie w spowodowaniu szkody, będącej następstwem urazów doznanych podczas treningu i uzasadnia odpowiedzialność trenera na podstawie art. 415 KC, klubu sportowego zaś na podstawie art. 430 KC” (wyrok z dnia 25.04.1973 r., I CR 306/73)
Innymi słowy: trener nie może ignorować sygnałów o złym samopoczuciu zawodnika. To nie tylko kwestia etyki trenerskiej, ale także odpowiedzialności cywilnej.
Odpowiedzialność klubu sportowego
Klub sportowy, jako organizator treningów i pracodawca trenera, może ponosić odpowiedzialność za jego działania lub zaniechania. Jeśli klub powierzył prowadzenie treningu osobie niekompetentnej, nie zapewnił odpowiednich warunków zdrowotnych czy zignorował obowiązek przeprowadzenia badań lekarskich – odpowiada wobec zawodnika na zasadach określonych w art. 429 i 430 Kodeksu cywilnego.
W praktyce oznacza to, że klub powinien nie tylko dbać o sprzęt czy zaplecze, ale też o to, by treningi były prowadzone przez osoby kompetentne i odpowiedzialne. Brak takich działań może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej.
Kiedy zawodnik może odmówić udziału w treningu lub meczu?
Odmowa udziału w treningu lub meczu jest uzasadniona, gdy:
- zawodnik odczuwa dolegliwości zdrowotne, które mogą grozić pogłębieniem urazu,
- nie uzyskał aktualnych badań lekarskich dopuszczających go do gry,
- trener lub klub nie reagują na zgłaszane problemy zdrowotne,
- istnieje realne ryzyko naruszenia dóbr osobistych zawodnika (np. zdrowia lub życia).
W takich sytuacjach odmowa może być w pełni uzasadniona i zgodna z prawem. Klub, który mimo wszystko wymuszałby udział w treningu lub meczu, może ponieść odpowiedzialność za ewentualne szkody.
Granice profesjonalizmu
Profesjonalny sportowiec wie, że ciało to jego narzędzie pracy. Świadomość własnych ograniczeń nie jest przejawem słabości, lecz dojrzałości. Prawo nie tylko to rozumie, ono tego wymaga. Współczesny sport nie może funkcjonować w oderwaniu od zasad bezpieczeństwa i odpowiedzialności.
Zarówno trenerzy, jak i kluby powinni pamiętać, że sport to nie tylko wynik, ale i człowiek, który ten wynik tworzy.
Specjalizuję się w prawie sportowym i pomagam zawodnikom oraz trenerom rozumieć ich prawa i skutecznie z nich korzystać. Jeśli potrzebujesz mojej pomocy, skontaktuj się ze mną.